Πιοτρ Κροπότκιν (1842-1921)
ένας αναρχικός πρίγκηπας

προτείνει ο Γιώργος Καλοβυρνάς

Θα επιλέξει να μην υποταχθεί σε κάτι που δεν τον εκφράζει. Διαβάζει πολύ και επιδίδεται στην έκδοση μιας εφημερίδας. Θα απαρνηθεί όσους τίτλους του προτάθηκαν, θέλοντας να αφιερώσει τη ζωή του στον αγώνα για την κοινωνική δικαιοσύνη. Κι αυτό θα είναι η αρχή της αναρχικής πορείας του…

Ποίος ήτο αληθώς ο Λενίν;
του Μαξίμ Γκόρκυ

Το απόσπασμα αποτελεί το πρώτο μέρος άρθρου του σπουδαίου Ρώσσου πεζογράφου Μαξίμ Γκόρκυ. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε στα 1930 από τις εκδόσεις Ελευθερουδάκη, σε έναν τόμο μαζί με άλλα κείμενα για τις δύο επαναστάσεις του 1917 και σε ωραία καθαρεύουσα του πρωτοπόρου σοσιαλιστή διανοούμενου Αριστοτέλη Σιδέρη.
Δημήτρης Κουτραφούρης

Σκέψεις από ένα Χάρτη των Κυθήρων
του Ανδρέα Μαριάτου

Ο Olfert Dapper σε όλη του τη ζωή ποτέ δεν έφυγε από τις Κάτω Χώρες. Παρόλ’ αυτά έγραψε αρκετά βιβλία γεωγραφίας βασισμένος σε αναφορές και περιγραφές άλλων ( όπως και οι περισσότεροι δυτικοί χαρτογράφοι ) . Το πως φαντάστηκε τα Κύθηρα αποτελεί μέχρι σήμερα πρότυπο του πως σχηματοποιούμε κατά το δοκούν τα πράγματα, φιλτράροντας και αρκούμενοι σε αυτά που ακούμε από δω κι από εκεί…

Η Ματωμένη Κυριακή της Πετρούπολης
ντοκουμέντο από την Επανάσταση του 1905

Την Κυριακή 9 Ιανουαρίου του 1905 ένα τεράστιο πλήθος κόσμου κατεβαίνει από όλους τους δρόμους της Αγίας Πετρούπολης διεκδικώντας εργατικά και κοινωνικά δικαιώματα. Οι εργάτες βρίσκουν απέναντί τους τον τσαρικό στρατό, ο οποίος έχει σαφή εντολή να μην πλησιάσει κανείς τα Χειμερινά Ανάκτορα. Ο στρατός επιτίθεται στο πλήθος, που ουρλιάζει από πόνο αλλά και οργή…

ΜΙΑ ‘‘ΧΑΜΕΝΗ’’ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Τζέημς Κόχραν Στήβενσον Ράνσιμαν:
«Χρειαζόμαστε την πνευματική μετριοφροσύνη»

Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε από τον βυζαντινολόγο και έναν από τους επιφανέστερους ιστορικούς του 20ου αι., σερ Στήβεν Ράνσιμαν (1903-2000), στον πατρογονικό του πύργο στην Σκωτία, τον Οκτώβριο του 1994, στις δημοσιογράφους Χρύσα Αράπογλου και Λαμπρινή Θωμά.

Ο Μάνος Χατζιδάκις για τα Δεκεμβριανά

Τα Δεκεμβριανά δεν ήταν αντίδραση των κομμουνιστών. Ήταν η αγανάκτηση των παιδιών της γαλαρίας που βλέπαν τους συντρόφους τους και τα όνειρά τους στα φέρετρα από σφαίρες που ρίξαν δοσίλογοι και φασίστες φορώντας γαλάζιους μανδύες εθνικοφροσύνης. Και όλα αυτά τα ελληνικά αποβράσματα με την επίσημη στήριξη του νεαρού τότε κράτους είχανε έναν εχθρό: την ψυχή των παιδιών της γαλαρίας. Εκατομμύρια ελληνικά παιδιά που πίστεψαν στην απελευθέρωση αλλά βρέθηκαν ευθύς αμέσως απέναντι στον ίδιο χωροφύλακα, στον ίδιο δικαστή, στα ίδια ανάλγητα πρόσωπα που αντιμετώπιζαν πριν λίγο κιόλας χρόνο, όταν ακόμα υπήρχαν Γερμανοί…

7 πόλεμοι, 4 εμφύλιοι, 7 πτωχεύσεις
του Γ.Β. Δερτιλή

Ο Γιώργος Δερτιλής γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939. Είναι ομότιμος καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο οποίο δίδαξε από το 1978 ως το 2000. Το 2000 εξελέγη διευθυντής σπουδών στην École des Hautes Études en Sciences Sociales του Παρισιού. Διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ και της Οξφόρδης, καθώς και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας, και είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας. Δώδεκα βιβλία και 50 σχεδόν άρθρα του έχουν δημοσιευθεί ή μεταφραστεί στην ελληνική, αγγλική, ισπανική και ιταλική γλώσσα.

Δεκαοχτώ Κείμενα και μια λογοκρισία
της Κατερίνας Μαριάτου

«Ήταν λίγες μέρες μετά τη δημοσίευση της «Δήλωσης των 18» που είχα συνυπογράψει –κάτι που μερικοί άσπονδοι φίλοι κάνουν ό,τι μπορούν για να παρασιωπήσουν, δίνοντας έμφαση στα «18 Κείμενα»… Με κάλεσαν λοιπόν στην Ασφάλεια. Ο αστυνομικός είχε μπροστά του έναν ογκώδη φάκελο σα να’ μουνα κανένας εγκληματίας. ‘Αρχισε να τον σκαλίζει.»

Dance me to the end of love: η ιστορία πίσω από το ερωτικό τραγούδι των κρεματορίων, του θανάτου και της φρίκης
(αναδημοσίευση)

της Κατερίνας Δήμα

Το τραγούδι αυτό είναι κυριολεκτικά, ένα ξόρκι θανάτου. Ένα αληθινό αντίδοτο αγωνίας στο δηλητήριο της κτηνωδίας από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ένα βάλσαμο ανάμνησης στο μαρτύριο της φρίκης που έζησαν εκατομμύρια άνθρωποι, όλοι εκείνοι που εξοντώθηκαν στα κρεματόρια του ναζισμού.