Αντικύθηρα, Αρχαιολογία και οι κοινότητες των ανθρώπων

από τον Άρη Τσαραβόπουλο

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmailrssrss

Η συμπλήρωση 15ετούς ανασκαφικής έρευνας και παρουσίας στο απομονωμένο νησί των Αντικυθήρων προκάλεσε την ανάγκη, αλλά και την υποχρέωση να παρουσιαστούν στο κοινό τα έως τώρα αποτελέσματα και συμπεράσματα, συνδεδεμένα με τους αρχικούς επιστημονικούς και κοινωνικούς στόχους και με την σχεδόν θεσμοθετημένη πολύχρονη και συνάμα πολύμορφη παρουσία μας στο μικρό νησί.

tsaravopoulosmikri

Καθώς πιστεύουμε ότι η αρχαιολογική έρευνα δεν είναι αποκομμένη από το κοινωνικό περιβάλλον, εκτός από την αναζήτηση των απαντήσεων στα επιστημονικά ερωτήματα, αφορμή για την έναρξη των ερευνών στο νησί απετέλεσε και η διερεύνηση της δυνατότητας επέμβασης και ανάσχεσης, μέσω της ανασκαφικής έρευνας, του φαινομένου της έντονης πληθυσμιακής συρρίκνωσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στο μικρό νησί.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, το έργο που αρχίσαμε, μετά από αίτημα της Κοινότητας Αντικυθηρίων, τον Αύγουστο του 1999, είχε τρεις διακριτούς αλλά αλληλένδετους στόχους:
1. την επιστημονική-ιστορική έρευνα,
2. την προβολή της στους κατοίκους, αλλά και στο ευρύτερο κοινό και
3. τη συμβολή της έρευνας, άμεσα και έμμεσα, στην κοινωνική και οικονομική ανάκαμψη.

Από αρχαιολογικής σκοπιάς, όπως θα φανεί καθαρά από τις ανακοινώσεις του Διημέρου, η έρευνά μας ανέδειξε την άγνωστη έως τώρα ιστορία του νησιού. Με αυτό τον τρόπο, σήμερα γνωρίζουμε ότι το νησύδριον αυτό, «άσημον και υπό των αρχαίων συγγραφέων μόλις μνείας τυχόν» (Στάης ΑΕ 1889), έχει συμβάλει ενεργά στην ιστορία της Ελληνιστικής Περιόδου και μάλιστα δίνει το κλειδί στην ερμηνεία και άλλων φαινομένων που παρατηρούνται στον Ελλαδικό αλλά και στον Κρητικό χώρο την εποχή αυτή.

Τα επιστημονικά πορίσματα που προκύπτουν μέσα από την έρευνα για το παρελθόν του νησιού και την ανάκτηση των υλικών του καταλοίπων μέσω της αρχαιολογικής σκαπάνης αποτελούν ένα δημόσιο αγαθό. Έτσι, συστηματική υπήρξε η προσπάθεια γνωστοποίησης του έργου μας και των συμπερασμάτων που προέκυψαν στους κατοίκους και τους επισκέπτες του νησιού. Αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας αυτής υπήρξε το γεγονός ότι πολλοί κάτοικοι αλλά και επισκέπτες του νησιού συμμετέχουν συνεχώς ως αρωγοί και συνεργάτες στην προσπάθειά μας. Το έργο που επιτελέστηκε στον τομέα αυτό παρουσιάζεται σε ανακοινώσεις του Διημέρου.

Τα παραπάνω θεωρούμε ότι μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία όρων αειφόρου κοινωνικής ανάπτυξης του τόπου. Καθώς η αρχαιολογία δεν είναι αποκομμένη από το κοινωνικό της περιβάλλον, η συνεργασία με την κοινότητα και τις πολιτιστικές δομές που ήδη υπάρχουν, όπως η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία με την πολυετή παρουσία της στο νησί, αλλά ακόμα και η πιο πρόσφατη παρουσία της Ομάδας των Εναλίων Ερευνών (για το Ναυάγιο και το Μηχανισμό) μπορεί να είναι η αφετηρία για τη δημιουργία πολυθεματικών δομών, οι οποίες θα είναι σε θέση να προσελκύσουν επισκέπτες ποικίλων ενδιαφερόντων. Δυστυχώς, η προσπάθειά μας στον τελευταίο (αλλά σημαντικότερο) αυτόν τομέα δεν πιστεύουμε ότι έχει προσεγγίσει ικανοποιητικά τους στόχους που είχαμε βάλει από την αρχή, λόγω ισχυρών συντεχνιακών, κυρίως, αγκυλώσεων που ορθώνονται ως αδιαπέραστο τείχος σε κάθε προσπάθεια ανανέωσης.


Οι Περιλήψεις των Εισηγήσεων εδώ.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmailrssrss

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *