Το πιο κρύο καλοκαίρι, II
της Σοφίας Νέζη

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmailrssrss

Ιστορία ΙΙ: ΑΚΟΜΑ ΛΙΓΟΥΣ ΜΗΝΕΣ
Συνέντευξη: Μύριαμ Κλαπή (Βερολίνο)
Σενάριο-Εικονογράφηση: Θανάσης Πέτρου

Η δεύτερη ιστορία του εικονογραφημένου βιβλίου του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ ΤΟ ΠΙΟ ΚΡΥΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ είναι η ιστορία της Χίμπα. Στον Πρόλογο αναφέρεται πως «οι ιστορίες είναι τυχαίες, χωρίς κορυφώσεις» αλλά, για μένα, η ιστορία της Χίμπα, μία από τις πολλές ίδιες ιστορίες των προσφύγων, ξεδιπλώνεται με μεγάλη δραματικότητα και κορύφωση. Ίσως γιατί είναι μόλις 24 ετών, ίσως γιατί έκανε αυτό το ταξείδι μόνη της με την πεντάχρονη κόρη της, ίσως γιατί τα όνειρα που έκανε στη Δαμασκό για μια καλύτερη ζωή στη Γερμανία δεν βγήκαν αληθινά, ίσως ακόμα γιατί η εικονογράφηση είναι ασπρόμαυρη αποδίδοντας έτσι καλύτερα το φόβο και την απελπισία των ηρώων. Ό,τι κι αν ‘‘φταίει’’, το καθένα μόνο του κι όλα μαζί, ο αναγνώστης συμπάσχει με την ηρωίδα και όταν έρχεται η στιγμή της επανένωσης της οικογένειας είναι η στιγμή μιας κάποιας λύτρωσης.

2016.02.28.2. (0)

Η Χίμπα σπούδαζε γραφιστική στο Χαλέπι. Όταν όμως άρχισε ο πόλεμος, η ζωή εκεί έγινε δύσκολη κι έτσι αναγκάστηκε να μετακομίσει στη Δαμασκό. Ο πατέρας της, πιλότος της πολεμικής αεροπορίας, συνελήφθη και φυλακίστηκε από το καθεστώς Άσαντ επειδή αρνήθηκε να πολεμήσει ενάντια στον λαό του. Μέσα στον πόλεμο γνωρίζει, ερωτεύεται και παντρεύεται τον Ράμι. Ο έρωτας όμως δεν μπόρεσε να νικήσει τον πόλεμο κι όταν έχασε τον πατέρα της αλλά και τη μητέρα της πήραν την απόφαση να φύγουν από τη χώρα. Έφτασαν στην Τουρκία κι εκεί η Χίμπα έμεινε μόνη με το παιδί:

Πέρασα 6 μήνες μόνη με την κόρη μου στην Τουρκία. Ο Ράμι έκανε μόνος του το ταξίδι μέχρι τη Γερμανία για να δει πώς είναι η κατάσταση κι αν το ταξίδι είναι ασφαλές. Ήμουν μόνη σε έναν αχανή τόπο χωρίς να καταλαβαίνω τη γλώσσα, με ελάχιστα χρήματα.

Η απελπισία την οδήγησε στην απόφαση να φύγει για το Βερολίνο, να βρει τον Ράμι. Ο δρόμος γνωστός και συνάμα άγνωστος: Αιγαίο, Μυτιλήνη, Πειραιάς, σύνορα, Βελιγράδι και το «φρικτό μέρος» –χωρίς νερό και φαγητό– που λέγεται Ουγγαρία. Ακόμη όμως και σε αυτό το «φρικτό μέρος» κάποια τους βοήθησε να δραπετεύσουν για την Αυστρία. Ο Ράμι όλον αυτόν τον καιρό την καθοδηγούσε από το τηλέφωνο και κυρίως της παραστεκόταν ψυχικά. Ώσπου, επιτέλους, συναντήθηκαν στο Μόναχο για να χωριστούν και πάλι, αφού στη Γερμανία δεν επιτρέπονται οι μετακινήσεις.

Τώρα βέβαια ήμασταν κοντά, δεν μας χώριζε η απόσταση, αλλά συνεχίζαμε να μένουμε σε διαφορετικά μέρη. Ο άντρας μου χρειαζόταν 1,5 ώρα στον δρόμο για να φτάσει σε εμένα το πρωί και μετά να φύγει πάλι το βράδυ.

Ώρες, μέρες, μήνες για να πάρουν τα χαρτιά που θα οδηγούσαν στην πολυπόθητη επανένωση. Κι εδώ η λύση ήρθε από αλληλέγγυους. Ο Τίμος, ο φωτογράφος, ο άνθρωπος που τους φιλοξένησε σπίτι του κι όσοι άλλοι βρέθηκαν κοντά τους θεμελιώνουν βαθιά μέσα τους την ελπίδα πως η κόρη τους θα ζήσει σε έναν καλύτερο κόσμο.

Η ζωή της Χίμπα στο κέντρο καταγραφής δεν διαφέρει σε τίποτα από την ζωή σε κάθε Κέντρο Καταγραφής σε όλες τις χώρες και σε όλες τις εποχές. Όταν διάβασα το βιβλίο του Θοδωρή Καλλιφατίδη «Πάντα θα επιστρέφω» (εκδόσεις Γαβριηλίδης) οι πρόσφυγες ήταν ήδη στο μυαλό μου ως πραγματικότητα κι όχι ως αφήγηση. Η Μόρια στη Μυτιλήνη και το Μπλοκ 19 στη Μπονετζίλα της Αυστραλίας τη δεκαετία του ’50 είναι ίδια. Η Χίμπα από τη Συρία και η Έλενα από την Ελλάδα ονειρεύονταν και αναζητούσαν την Γη της Επαγγελίας, χωρίς να την βρίσκουν˙ ούτε στη Γερμανία ούτε στην Αυστραλία υπήρχε αυτή η γη.

2016.02.28.2. (2)

Ποτέ πριν τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο δεν είχαν εκτοπιστεί τόσοι πολλοί άνθρωποι. Το ‘‘ποτέ πριν’’ όμως δεν σημαίνει πως δεν θα υπάρξει το ‘‘ποτέ μετά’’. Και το μετά είναι πλέον εδώ, όχι ως διήγηση των παππούδων μας και των γονιών μας, ούτε ως διδακτικό αντικείμενο σε μια σχολική αίθουσα. Είναι εδώ ως καθημερινότητα και μας καλεί να πάρουμε θέση χωρίς δισταγμούς, χωρίς επιφυλάξεις, χωρίς αναβολή.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmailrssrss

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *